Één maand kabinet-Jetten: wat laten de eerste vier weken ons zien?

Op 23 februari stonden alle staatssecretarissen en ministers van het Kabinet Jetten voor de Koning voor de inauguratie. Sommige kandidaten lopen al lang rond in politiek Den Haag en hebben al ervaring als ambtelijke leider van een ministerie, andere zullen zich snel moeten inlezen. Na de verkiezingen was er een brede oproep uit de samenleving om snel aan de slag te gaan met kerndossiers. Wat heeft de nieuwe ministerploeg ons laten zien de afgelopen maand en wat kunnen wij daaruit opmaken voor de komende vier jaar?

Meteen in het diepe

Waar minister-president Jetten duidelijk bewust koos om aandacht te besteden aan de banden met het buitenland door bezoeken aan de leiders van de EU, Europese lidstaten en Oekraïne had minister Berendsen van Buitenlandse Zaken daar minder keuze in. Met de aanval van de VS en Israël op Iran en de daaropvolgende oorlog in het Midden-Oosten is het eerste geopolitieke obstakel voor het kabinet snel duidelijk. Het doet denken aan de grootschalige inval door Rusland in Oekraïne een maand na de beëdiging van het kabinet Rutte IV.

Waar voor dat kabinet het standpunt ten aanzien van steun aan Oekraïne meteen duidelijk was, had het nieuwe kabinet duidelijk langer nodig om tot één lijn te komen. Naast dat de situatie ook ingewikkelder is dan 4 jaar geleden, laat deze situatie ook meteen zien hoe moeilijk de relatie met de VS is geworden tijdens de tweede termijn van president Trump. De afhankelijkheid van de VS onder andere op het gebied van veiligheid, digitale infrastructuur en energie zal een uitdaging zijn voor het nieuwe kabinet. Ze zullen in de Tweede Kamer een meerderheid moeten vinden voor een strategie ter vermindering van de afhankelijkheid. Het debat over Iran liet al zien hoe moeilijk het zal zijn om de partijen samen te brengen hierover. De ruime meerderheid voor de samenwerking met Europese bondgenoten in de Middellandse Zee laat de focus van een brede meerderheid zien om in Europees verband tegenwicht te bieden aan de VS.

De blik vooruit

De eerste grote debatten en begrotingsbehandelingen zijn geweest en de kersverse ministers en staatssecretarissen zijn er zonder al te veel kleerscheuren vanafgekomen. De komende maanden zullen in het teken staan van het kabinet dat plannen voorzichtig voor zal leggen aan de Tweede Kamer richting Prinsjesdag. Grote debatten over het verdienvermogen van Nederland, leefstijlpreventie, arbeidsmarktbeleid en netcongestie zullen de eerste lijnen laten zien die de nieuwe bewindspersonen innemen. Hier valt ook meteen te proeven hoe constructief de oppositiepartijen in de wedstrijd zitten. Daarnaast worden een aantal grote plannen, bijvoorbeeld over het vervolg van het landbouwbeleid, nog verwacht voor de zomer.

Kansen voor public affairs professionals

Deze vertaling van de plannen uit het regeerakkoord naar beleid en wetgeving betekenen dat public affairs professionals nu in actie moeten komen. Het inventariseren van de houding van zowel de nieuwe bewindspersonen als de posities van oppositiepartijen is noodzakelijk voor het vormgeven van de lobby. Ook moet er nu al vitale informatie worden gedeeld over de aanstaande plannen met zowel politieke als ambtelijke stakeholders.

Wepublic biedt specialistische hulp bij het monitoren van politieke ontwikkelingen, het signaleren van kansen en het creëren van sterke kernboodschappen die aansluiten bij de prioriteiten en plannen van het kabinet.