Drie valkuilen in de lobby (en hoe je er niet intrapt)

Iedere public affairs professional herkent het: je zit aan tafel, maar voelt dat je de beweging niet op gang krijgt. In deze blog deelt onze adviseur Willem Buijs drie valkuilen die hij vaak ziet in lobbytrajecten, en vooral: hoe je voorkomt erin te trappen. Van rolverwarring tot coalitiekramp.

Valkuil 1: Het overschrijden van de grenzen van je eigen expertise.

Eén van de grootste fouten is proberen alles zelf te doen. Je belegt te veel rollen bij jezelf zonder duidelijke expertise te hebben. Nu loop je het risico om zowel strategisch adviseur, inhoudsexpert als procesbegeleider te willen zijn. Maar wie te veel rollen op zich neemt, krijgt zelden een optimaal resultaat.

Zo voorkom je het.

Stel jezelf bij elk lobbydossier drie vragen:

• Wat is mijn expertise?
• Wat is mijn rol?
• Waarom zit ik aan tafel?

De kracht van een goede lobbyist zit zelden in diepgaande inhoud, maar juist in het verbinden van mensen, belangen en momenten. Zorg dus dat jij de verbindende schakel bent. Breng experts samen, blijf zelf procesgericht sturen en laat de inhoudelijke diepgang over aan de mensen met de juiste specialistische kennis.

De meest succesvolle samenwerkingen volgen door interne én externe experts samen te brengen, die vanuit hun eigen rol gezamenlijk aan een oplossing werken. Oftewel, vraag aan organisaties tegen welke knelpunten zij in de praktijk aanlopen, laat een politieke partij meeschrijven aan een voorstel en gebruik communicatieadviseurs om de juiste tone of voice te vinden.

 

Valkuil 2: Een ‘brede’ coalitie zonder scherpe boodschap.

Brede coalities ogen sterk, zeker in de Nederlandse poldercultuur. Een veelvoud van meningen en standpunten komt samen in één groot compromis. Maar, een brede coalitie kent ook valkuilen.

Ja, als een brede coalitie met een gezamenlijke boodschap komt, zorgt dat vaak voor een sterker geluid. Ministeries, bewindspersonen en politici zijn immers gevoelig voor de hoeveelheid handtekeningen onder een brief. Het betrekken van veel organisaties in een coalitie kan dus voor meer draagvlak zorgen, waardoor je sneller door beleidsbepalers wordt gehoord.

Maar hier kan het ook misgaan: juist de kleine inhoudelijke verschillen zorgen voor verwatering van de boodschap. De diversiteit van standpunten zit vaak in de details, wat kan zorgen voor trage consensusvorming. Een (te) brede coalitie is daarmee een valkuil voor het overmatig afzwakken van de gezamenlijke boodschap. Het resultaat? Breed draagvlak voor een krachteloos voorstel.

Zo voorkom je het.

• Durf te kiezen: wie betrek je wel (en niet)? Een coalitie is pas effectief als de belangrijkste partijen echt achter één verhaal staan.
• Begin met een kleinere groep om scherpte in de boodschap te houden. Vervolgens zoek je andere partijen om mee te doen. Zo bind je andere organisaties aan je verhaal, zonder afbreuk te doen aan de kracht ervan.

 

Valkuil 3: De Kamer als belangrijkste doelgroep.

Veel lobbytrajecten focussen op het moment van besluitvorming in de Eerste of Tweede Kamer. De realiteit: de Kamer is zelden het eindstation. De echte invloed bouw je daarvoor én daarna op.

Het lobbyen voor een specifiek doel begint en eindigt bij het ministerie en belangrijke stakeholders. Immers, een succesvolle lobby in de Kamer kan alsnog mislukken als je niet doorpakt en contacten zoekt bij de beleidsuitwerking ervan.

Zo voorkom je het.

Benader het proces van public affairs als een cirkel, waarvan de Kamer slechts één tussenstop is:

• Investeer (vooraf) meer in ambtelijke relaties bij ministeries. Voer doorlopende gesprekken over de praktische uitvoering van beleid.
• Nodig bestuurders uit voor periodiek contact, bijvoorbeeld via een overleg, bijeenkomst of werkbezoek. Denk hierbij aan de ambtelijke top van ministeries, bewindspersonen en bestuurders van betrokken organisaties.
• Voorzie Kamerleden van voorbeelden, cijfers en suggesties. Indien bovenstaande opties niet tot het gewenste resultaat leiden, geef je Kamerleden de mogelijkheid het boegbeeld te zijn van de gezamenlijke inzet.